|
تحلیل و ریشه یابی علت اصلی خرابی ها Root Cause Analysis
کارگاه آموزشی «راهکارهای تحلیل و ریشه یابی خرابی ها در نگهداری وتعمیرات RCA» برگزارشد .
کارگاه آموزشی «راهکارهای تحلیل و ریشه یابی خرابی ها در نگهداری وتعمیرات RCA» برگزارشد . این کارگاه در روزهای 27 و 28 بهمن ماه 1389 در محل هتل ونوس برگزار شد . این برنامه از سلسله برنامه های آموزشی در نقشه راه جنبش ملی کاهش هزینه های نت می باشد که به صورت انحصاری توسط مرکز توسعه اطلاعات کاربردی و از طرف کمیته ملی کاهش هزینه های نت کشور طراحی و اجرا می گردد . http://www.aidi.ir
RCA چیست؟
RCA مخفف کلمه ROOT CAUSE ANALYSIS آنالیز ریشه ای خرابی می باشد . ویکی از مهمترین اطلاعات در حل واصلاح توقفات ناشی از یک خرابی است . در صنعت غالباً اطلاعات بصورت کوتاه و غیرفنی نوشته شده واین باعث می شود تا تعمیرکار نتواند باتوجه به اعلام نوع خرابی یا مشکل نسبت به تعمیر در کوتاهترین زمان عمل کند . مثلاً درنظر بگیرد که برروی ماشین فن موتور AC خراب شده است . بیان این شکل از سوی اعلام کننده به طریقهای زیر صورت می گیرد .
1- فن XYZ موتور خراب است .
2- فن دارای سروصدا است .
3- فن بد کار می کند .
4- فن داغ است .
5- ماشین خراب است .
دقت داشته باشید در جملات آدرس دهی خوبی نیست و مقداری زمان تلف خواهد شد تا نوع مشکل کاملاً مشخص باشد . در واقع به جمله زیر دقت کنید:
در سالن A تاریخ B شیفت D فن موتور AC از ماشین شماره X قسمت Y داغ می باشد .
در جمله فوق مشکل بوجود آمده خوب آدرس دهی شده و تلفات زمانی به جهت پیدا کردن محل و نوع عیب وجود نخواهد داشت هرچقدر نوع اطلاعات و مشکل بهتر وروشنتر بیان شود یک تعمیرکار به همراه اولین مراجعه به ماشین جهت رفع عیب حداقل ابزارآلات متناسب بانوع عیب بیان شد ه رابه همراه خواهد برد.
برای اینکه یک مشکل درست بیان شود لازم است تا جمله بتواند سوالات زیر را پاسخگو باشد .
Who – Why - When – Where – What
چه اتفاق افتاده – کجا اتفاق افتاده – کی اتفاق افتاده – چرا اتفاق افتاده و چطور اتفاق افتاده است .
در مثال قبل دقت کنید .
در سالن A تاریخ B شیفت D فن موتور AC از ماشین شماره X قسمت Y داغ است .
What :داغ شدن فن
Where :در سالن a شیفت b ماشین y
When:در تاریخ b
Why
Who
چرا وچگونه دو فعالیتی است که کارشناس PM می بایست براساس تجربه پاسخگو باشد در واقع پاسخ به چرا و چگونه کلیدی برای رفع خرابی خواهد بود .
علت اصلی خرابیها ( Root Cause Analysis )
آقای Robert Nelms C. در مقاله ای با عنوان "Root Cause Analysis-NOT What You Might Think " به بحث در زمینه یکی از قویترین روشهای آنالیز خرابی ماشین آلات (RCA) پرداخته است 0
نویسنده در این مقاله با معرفی تئوری دومینو ( The Domino Theory ) علل وقوع خرابیها را به چهار لایه تقسیم نموده و عنوان داشته که علل اصلی وقوع خرابیها در لایه چهارم مخفی میمانند و در اکثر مواقع مهندسین نت از لایه اول نیز فراتر نمیروند 0 چهارلایه فوق الذکر عبارتند از :
1- علل فیزیکی مانند شکست شافت (physical cause )
2- علل انسانی مانند عدم تنظیم به موقع (human cause )
3- علل پنهان مانند عدم در دسترس بودن زمان کافی جهت تنظیم صحیح (latent cause )
4- علت اصلی (root cause ) . لطفا خوب این جمله انگلیسی را بخونید که نویسنده در بیان علت اصلی و ریشه خرابیها به بیان مطلبی پرداخته که عین عبارت مذکور در اینجا ذکر میگردد :
" If you really want to get to root cause , you'll end up probing a person's personal life, their parents personal lives, their grandparents – all the way back to " Adam and Eve."
هفت گام جهت اجرای موفق آنالیز ریشه خرابی ( RCA )
برگردان از مقاله : Seven Points to Successful Root Cause Analysis(RCA)
نویسنده : Jinsso Kim
منبع : www.maintenanceworld.com
ترجمه : علی اکبر برزگر
روش آنالیز ریشه خرابیها (RCA ) ابزاری مفید برای عیب یابی خرابیها و رفع اثربخش آنها میباشد.
جهت اجرای موفق این روش مراحل هفتگانه زیر پیشنهاد میگردد:
1 - تشریح واقعی خرابی
خرابی را با تمام علائم ظاهری و مشاهدات آن تشریح نمائید. انجام اینکار در تعیین ریشه خرابیها و یافتن پاسخ مناسب برای خرابی مورد نظر بسیار با اهمیت میباشد . از اپراتور ماشین بخواهید تا کلیه نشانه ها و علائمی را که در هنگام بروز خرابی مشاهده نموده است ، برایتان بنویسد .
2 - تعیین رخداد فیزیکی خرابی
گام اول در تحلیل خرابی آنست که رخداد فیزیکی خرابی را تعیین نمائید . برای مثال اگر لامپ خاموش میباشد ، بهتر است رخداد خرابی را " خاموشی لامپ " عنوان نمائیم . اگر نبود الکتریسیته در مدار لامپ را برای رخداد خاموشی لامپ تعریف نمائیم رخداد فیزیکی خاموشی لامپ بصورت دقیقتری تعریف گردیده است .
3 - تعیین جزئیات خرابی با استفاده از 5 چ ( چه چیزی ، چه وقت ، چه مکانی ، چگونه و چه میزان )
نکته حائز اهمیت در بررسی خرابیها آنست که ریشه و طبیعت بروز خرابیها شبیه هم نمیباشد. در بررسی هرخرابی ذهنیات مربوط به خرابیهای مشابه را فراموش نمائید . ممکن است رخداد دو خرابی شبیه هم باشد اما احتمال اینکه ریشه بروز خرابیها متفاوت باشد بسیار زیاد است .
به همین خاطر پیشنهاد میگردد که با کمک 5چ و یا همان 3W2H ( what , when , where , how , how much) جزئیات خرابی را تعیین نمائید .
4 - تشکیل تیم کاری جهت بررسی خرابی
دریافت ورودیهای مختلف برای یک خرابی بسیار مفید خواهد بود. هرشخص ممکن است نگاه جدیدی به خرابی مورد نظر داشته باشد . در این رابطه با تشکیل جلسه ، نظرات پرسنل تولید و نت ( در رسته های کاری مختلف ) را جمع آوری نمائید .
5 - بررسی کلیه علل احتمالی بروز خرابی
بررسی سوابق تعمیراتی گذشته در زمینه خرابی مورد نظر ممکن است که مفید باشد اما شما باید خود را محدود به سوابق گذشته ننمائید. کلیه علل احتمالی بروز خرابی باید مورد بررسی قرار گیرد.
6 – تعیین علل منطقی در بروز خرابی مورد نظر و اقدام جهت حذف علل مشخص شده
در فرایند آنالیز خرابی لازمست تا کلیه علل احتمالی بروز عیب مدنظر قرار گیرد. دانش ، مهارت و تجربه برای شناسایی علل منطقی بروز عیب از بین فهرست علل بالقوه لازم میباشد . بنابراین اعضاء تیم کاری شما باید سه فاکتور فوق الذکر را برای خرابی مورد نظر دارا باشند. بعد از تعیین علل منطقی بروز عیب ، باید اقدامات لازم انجام پذیرد . بعنوان مثال برای مثال ذکر شده در بند 2 ، اگر یکی از علل نرسیدن الکتریسیته به لامپ ، سوختن فیوز باشد ، آنگاه اقدام اجرایی کنترل وضعیت فیوز میباشد. درصورت سالم بودن فیوز شما میتوانید علل دیگر را مورد بررسی قرار دهید.
7 – اگر مشخص گردید که علت بروز خرابی ، عامل انسانی میباشد ، آنرا از علل فیزیکی جدا نمائید .
|